
1,000,000تومان


| دسته بندی | مستندنگاری |
|---|---|
| نوع کالا | کتاب |
| زبان کتاب | فارسی |
| نشر | خط مقدم |
| نویسنده | هادی معصومی زارع |
| ویراستار | محمدمهدی عقابی |
| طراح جلد | سیدحسن موسیزاده |
| تعداد صفحه | 422 |
| شابک | 978-622-7510-23-2 |
| سال چاپ | ۱۴۰۰ |
بوی انار و انتحاری حاصل پنجمین سفر عملیاتی هادی معصومی زارع به عراق و حضور میدانی او در خط مقدم نبرد با گروه داعش است و در قالب روزنوشتهای جنگ ثبت شده و تصویری نزدیک از روزهای جنگ ارائه میدهد. نویسنده در این کتاب تنها به ثبت خاطرات و اتفاقات روزانه جنگ بسنده نکرده و از هر رویدادی برای شناخت عمیقتر داعش، جامعه و سیاست عراق و تجربۀ زیستۀ مردم این کشور بهره برده است. بوی انار و انتحاری نه صرفاً خاطرهنگاری است و نه پژوهشی آکادمیک؛ بلکه ترکیبی از روایت میدانی و نگاه اجتماعی به یکی از پیچیدهترین تحولات منطقه است.
پاییز ۱۳۹۶ وقتی خلافت داعش در عراق آخرین نفسهایش را میکشید، هادی معصومی زارع شب پیش از سفر به جبهۀ حویجه با خانوادهاش خداحافظی میکند:
«پسرها مثل همیشه درهمو برهم شدهاند. پای یکی، روی صورت دیگریست، و سر آنیکی، روی شکم اینیکی! میبوسمشان و بعد سیر نگاهشان میکنم. چه میدانم؛ شاید بازگشتی در کار نباشد.»
هادی معصومی زارع در این سفر، پانزده روز همراهی با یک یگان عراقی در نبرد با داعش را روایت میکند؛ از کنار رود زاب تا ورود به حویجۀ آزادشده. او مشاهدات عینی و میدانی خود را هر شب نوشته و در بوی انار و انتحاری تصویری روشن از جنگ و جامعۀ عراق آن روزها ارائه داده است. بوی انار و انتحاری سال ۱۴۰۰ منتشر شده است.
هر فصل کتاب یک روز است؛ از جمعه ۳۱ شهریور که هادی معصومی زارع از قم راه میافتد تا جمعه ۱۴ مهر که در حویجه آخرین یادداشتش را مینویسد. در عراق او را «ابوهانی» صدا میزنند. همراه یک یگان عراقی پیش میرود: در روستاهایی که مردمش با پرچم سفید به استقبال میآیند، و در باغهای انار که خودروهای انتحاری از میانشان بیرون میزنند.
همرزمانش شیعه و سنیاند و کنار هم میجنگند. روز هفتم مهر، کمینی در نخلستان چهار نفر از آنها را میگیرد؛ به تعبیر نویسنده «دو شیعه و دو سنّی از یک خاک و با یک هدف!» او چند دقیقه پیش از کمین از همان خودرو پیاده شده بود. آن شب مینویسد:
«صبح، نه نفر بودیم داخل آن هاموی لعنتی! شب شده است و تنها من بازگشتهام. چهار نفر، زندگی لاهوتیشان را آغاز کردهاند، و سه نفر دیگر بر بستر مداوا خوابیدهاند!»
کتاب اما فقط صحنۀ نبرد نیست. هادی معصومی زارع در موکبهای محرم چای میخورد، با پیرمردهای روستا و خانوادههای اعضای داعش همکلام میشود و کودکان را میبیند که میان سربازها بازی میکنند. روز ورود به شهر زخمی میشود و وقتی دربارۀ زخمش میپرسند، فقط میگوید: «هیچ! پشه نیش زده است.» و اینطور پانزده روز میگذرد و یادداشتها، به آخرین روزهای خلافت داعش در عراق میرسند.
نثر کتاب زنده و بیتکلف است. روایت با زمان حال پیش میرود، پر از شوخیهای رزمندههاست و هر جا که لازم باشد، شعر فارسی و عربی هم میآید. لابهلای ماجراها، نویسنده با نگاه یک پژوهشگر به جامعۀ عراق نگاه میکند: رسم مهماننوازی، قهوهخانهها، روستاهایی که سالها زیر سلطۀ داعش بودهاند.
هادی معصومی زارع:
«این وجیزه، نه خاطرهگویی و داستانسراییِ صرف است و نه از سنخ پژوهشهای آکادمیک! تجربهایست میان این دو!»
«بیمقدمه میپرسم «شما شیعه هستی؟!». جا میخورد و میگوید «نه! چطور؟!». میگویم: آخر مداحی گذاشتهای، مگر تو سنی نیستی؟! _ مگر فقط شیعهها باید مداحی گوش بدهند؟! حسین، نوۀ پیامبر سنّیها نیست؟! حسین که تنها مال شیعیان نیست!»
«پیرمردی لاغراندام و هشتاد نودساله، با دشداشه و عرقچین سفید، در منزل را باز میکند. لحظهای شوکزده به پسرش خیره میشود و بعد بهسرعت خودش را در آغوش او میاندازد. پدر و پسر، دقایقی در بغل هم اشک میریزند و سپس از هم جدا میشوند و به قد و بالای هم نگاهی میکنند و دوباره یکدیگر را سخت در آغوش میگیرند، و باز گریه امانشان نمیدهد.»
هادی معصومی زارع سال ۱۳۶۳ به دنیا آمد. پژوهشگر حوزۀ خاورمیانه و جریانهای جهادی است و در دانشگاه تدریس میکند. او از آن دسته پژوهشگرهایی است که به دانستن از پشت میز قانع نمیشوند، کتابهایش حاصل حضورش در میدان است؛ در جبهۀ نبرد با داعش در عراق، در زندانهایی که داعشیها در آنجا نگهداری میشدند و در جادههای افغانستان…
از دیگر آثار هادی معصومی زارع در انتشارات خط مقدم میتوان به «از فرانکفورت تا رقه» و «جانور قندهار» اشاره کرد.
جوان و بزرگسال
از فرانکفورت تا رقه، جانور قندهار، وقایعنگاری ایام جنگ، شبح
هنوز نظری برای این کتاب نیامده است.